Een adoptie is altijd een emotionele gebeurtenis. Om de nodige sereniteit en veiligheid voor zowel kandidaat-adoptieouders als adoptiekinderen te garanderen, is goede samenwerking heel belangrijk.
Dit is zeker het geval voor interlandelijke adopties, aangezien de verantwoordelijkheden verspreid zijn over meerdere beleidsniveaus:
- de federale centrale autoriteit (FCA) legt de basisregels vast en beoordeelt de correcte afwikkeling van de adopties;
- de centrale autoriteiten van de gemeenschappen (CA) ondersteunen en begeleiden de kandidaat-adoptanten en adoptiekinderen.
De federale overheid en de gemeenschappen erkennen elkaar hierin als daadwerkelijke partners. Daarom zijn er verscheidene samenwerkingsprotocollen ondertekend die rekening houden met de ontwikkelingen van de afgelopen jaren.
Samenwerkingsprotocol van 2017
Het protocol van 2017 is een belangrijke mijlpaal in de samenwerking tussen de FCA en de CA's. Het beoogt onder andere een doorgedreven informatie-uitwisseling en meer transparantie in het kader van de procedure voor interlandelijke adoptie:
- nieuwe adoptielanden (adoptienetwerken) worden onderworpen aan grondige controle vooraleer een eerste dossier wordt opgestart;
- zodra de goedkeuring met betrekking tot het land is gegeven, wisselen de FCA en de CA's relevante informatie uit over het land in kwestie.
De Commissie van overleg en opvolging inzake adoptie houdt toezicht op alle adoptienetwerken die groen licht hebben gekregen. Ze bespreekt de werking van die netwerken regelmatig, waardoor eventuele problemen tijdig aan het licht komen.
Samenwerkingsprotocol van 2025
Het nieuwe samenwerkingsprotocol van 2025, dat het protocol van 2017 vervangt en aanvult, verterkt de samenwerking tussen de partners. De nadruk ligt hierbij op informatie-uitwisseling en oog voor de geopolitieke context van de landen van herkomst.
Enkele uitgangspunten:
- de verslaggeving aan de Commissie van overleg en opvolging inzake adoptie is geformaliseerd voor verscheidene situaties: traceren van de herkomst, melden van een problematisch samenwerkingsverband in het buitenland, de kwestie van illegale adopties;
- de partijen onderschrijven formeel het principe dat samenwerking met staten die in een oorlogssituatie verkeren of geteisterd zijn door een natuurramp verboden is, om zo de veiligheid en ethiek van de adoptieprocedure te vrijwaren.